Το Παγκόσμιο Αστικό Παρατηρητήριο (GUO), στο οποίο προτίθεται να ενταχθεί ο Σύνδεσμος, είναι ένα διεθνές δίκτυο, που ιδρύθηκε από τον ΟΗΕ (Human Settlements - ΗΑΒΙΤΑΤ), με σκοπό να υποστηρίξει τις δράσεις για την Habitat Agenda και την Local Agenda 21. Οι δράσεις αυτές αποβλέπουν στην ενεργητική συμμετοχή των μεγάλων κοινωνικών ομάδων, με σκοπό την βελτίωση της ποιότητας ζωής στο αστικό περιβάλλον. Αποστολή του GUO είναι να βοηθήσει στην αξιοποίηση της παγκόσμιας γνώσης για την Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη.
Το "Πρόγραμμα για τους Αστικούς Δείκτες", το "Πρόγραμμα για τις Καλύτερες Πρακτικές Εφαρμογές" και τις "Τοπικές Οδηγίες" από κοινού, αποτελούν το "Παγκόσμιο Αστικό Παρατηρητήριο", -έναν μηχανισμό του UNCHS για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της εφαρμογής των δράσεων για τα πλαίσια στόχων και δράσης των Habitat Agenda και Local Agenda 21.
Σήμερα οι 21 Δήμοι και Κοινότητες, δεν μπορούν να δημιουργήσουν σε κάθε έναν ΟΤΑ έναν επιτελικό οργανισμό που να παρέχει υπηρεσίες σε όλα τα θέματα προγραμματισμού και εφαρμογής δράσεων όπως προβλέπονται στο Στρατηγικό Πλαίσιο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη που διαμόρφωσαν, διότι αφενός δεν συγκεντρώνουν το αναγκαίο κρίσιμο μέγεθος ο καθένας μόνος του και διότι το κόστος εξοπλισμού και στελέχωσης κάθε τέτοιου μηχανισμού είναι υψηλό.
Το Αστικό Παρατηρητήριο του Συνδέσμου των 21 ΟΤΑ, θα έχει την ευθύνη για τον συντονισμό των Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Δράσης, την επιλογή των δεικτών και την διαρκή παρακολούθηση των δεικτών που έχουν αναδειχτεί ως κρίσιμοι για κάθε περιοχή και την κατάρτιση προτάσεων για πολιτικές αντιμετώπισης και βελτίωσης των περιοχών στα πλαίσια της βιώσιμης ανάπτυξης.
Το ΑΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ είναι το πρώτο και μόνο Μητροπολιτικό Αστικό Παρατηρητήριο στην Ελλάδα, και αποτελεί τόσο καινοτομία όσο και ένα ουσιαστικό εργαλείο διαμόρφωσης αλλά και αξιολόγησης των εφαρμοζόμενων πολιτικών για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.
Το Αστικό Παρατηρητήριο είναι μία δομή την οποία αποφάσισαν να δημιουργήσουν από κοινού οι 21 ΟΤΑ μέσω του Συνδέσμου τους με σκοπό να αποτελέσει τον αναγκαίο επιτελικό μηχανισμό συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων με βάση επιλεγμένους δείκτες, και τον φορέα εκτέλεσης, διαχείρισης, παρακολούθησης του ερευνητικού έργου που θα απαιτείται κατά περίπτωση.
Θα αποτελέσει το επιτελείο των ειδικών επιστημόνων που θα παρέχει συμβουλές προς τους ΟΤΑ σε θέματα Βιώσιμης Ανάπτυξης. Θα στελεχωθεί σταδιακά με τις ειδικότητες επιστημόνων που θα απαιτηθούν για την εξυπηρέτηση των αναγκών των ΟΤΑ και θα εξοπλιστεί με την κατάλληλη τεχνολογία.
Θα περιλάβει το σύνολο του ερευνητικού έργου, τις βάσεις δεδομένων, τον μηχανισμό επεξεργασίας των δεδομένων αυτών και τον οργανισμό παροχής υπηρεσιών προς τους 21 εταίρους για θέματα που θα αφορούν τους ιδιαίτερους στόχους και τα σχέδια βιώσιμης ανάπτυξης τους, είτε σαν σύνολο 21, είτε καθ' ομάδες, είτε για κάθε έναν από τους 21 ΟΤΑ.
ΣΤΟΧΟΙ GUO
Ειδικότερα, το GUO αποβλέπει στην υποστήριξη των Κυβερνήσεων και Τοπικών Αυτοδιοικήσεων, του ιδιωτικού τομέα και των επαγγελματικών ενώσεων και εν γένει του κοινωνικού συνόλου, ώστε :
- να βελτιώνουν τις αστικές πολιτικές ανάπτυξης, στηριγμένοι σε μία διαρκώς αυξανόμενη ικανότητα συλλογής, αξιολόγησης και εφαρμογής των πληροφοριών για τις αστικές συνθήκες, ανάγκες και τάσεις,
- να διαμορφώνουν και να αναπτύσσουν εθνικά και τοπικά σχέδια δράσης, -με βαθύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν οι πόλεις μας,
- να ενθαρρύνουν την κοινωνική συμμετοχή και εμπλοκή στη λήψη αποφάσεων για την Αστική Ανάπτυξη,
- να βελτιώσουν την αστική διαχείριση και ανάπτυξη.
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ GUO
Πώς λειτουργεί το Παγκόσμιο Αστικό Παρατηρητήριο :
- Με την οικοδόμηση ικανοτήτων στα μέλη του, με την ενθάρρυνση της Συμμετοχής, την Συνεργασία, την Δικτύωση, την μεταφορά Τεχνογνωσίας και Εμπειρίας,
- Με την παροχή "εργαλείων διαχείρισης" αστικών πληροφοριών, την Ανάλυση διεθνών δεδομένων και την παρουσίασή τους, και την διάδοση των καλύτερων πρακτικών εφαρμογών,
- Με την υποστήριξη των εταίρων του μέσω των Προγραμμάτων για τους Αστικούς Δείκτες, τις Καλύτερες Πρακτικές και το Εκπαιδευτικό Δίκτυο, Με την δημιουργία Δικτύων Περιφερειακών, Εθνικών και Τοπικών Αστικών Παρατηρητηρίων, Δικτύων Ιδρυμάτων υποστήριξης σε Περιφερειακό και Εθνικό επίπεδο, καθώς και την αξιοποίηση εξειδικευμένων επαγγελματικών ενώσεων.